Mehefin yw Mis gweithgareddau Cymunedol ac mae 15 – 12 o Fehefin yn Wythnos Ymwybyddiaeth Unigrwydd. Mae Canolfannau Clyd ym Mlaenau Gwent yn darparu llawer mwy na dim ond lle clyd.
Dyma sut mae Eglwys Bedyddwyr Ebenezer yn Abertyleri, Men’s Shed BG, Tyleri Transition, Grŵp Cymunedol Ebwy Fach, Canolfan Glyd Canolfan Treftadaeth Cymorth Meddygol Gweithwyr Tredegar, a Palpung Maitri House ym Mrynmawr, yn gweithio yn y gymuned i frwydro yn erbyn unigrwydd.
Mae'r prosiectau cymunedol hyn yn creu lleoedd lle mae pobl yn teimlo'n gartrefol, yn cael eu gweld, ac wedi’u cysylltu. Ar adeg pan all unigrwydd gael ei ddwysáu gan bwysau ariannol, iechyd gwael, cyfrifoldebau gofalu neu anabledd, mae'r prosiectau hyn yn cynnig cyswllt dynol rheolaidd a theimlad o berthyn a all newid bywydau.
Yn Eglwys Bedyddwyr Ebenezer yn Abertyleri, mae'r ganolfan glyd wedi tyfu i fod yn lle o berthyn, sefydlogrwydd, a gobaith. Mae gwirfoddolwyr wedi gweld pobl a oedd yn orbryderus neu'n encilgar i ddechrau yn dod yn fwy siaradus ac yn fwy ymgysylltiedig, tra bod pobl sy'n newydd i'r ardal neu'n newydd i'r DU wedi dod o hyd i ofod tawel i ymlacio, chwerthin, a theimlo fel eu bod yn cael eu gwerthfawrogi. Mae hyn yn dangos bod mynd i'r afael ag unigrwydd yn aml yn dechrau gyda rhywbeth syml ond pwerus.
Yn Men’s Shed BG, daeth dwy fenyw a gyfarfu drwy’r ganolfan glyd yn ffrindiau agos a dechreuon nhw ymweld â’i gilydd gartref.

Yn Tyleri Transition, mae sesiynau pobi, gweithgareddau creadigol, dysgu Cymraeg, a digwyddiadau tymhorol wedi rhoi cyfle i bobl gwrdd yn gymdeithasol wrth ddysgu sgiliau newydd. Ym mhob achos, mae’r gweithgareddau’n bwysig nid yn unig ar gyfer adloniant, ond oherwydd eu bod yn creu cyfleoedd naturiol ar gyfer sgwrsio, hyder, a pherthnasoedd parhaol.
I bobl hŷn sy’n byw ar eu pen eu hunain, i bobl ag anawsterau dysgu, ac i deuluoedd dan straen ariannol, mae’r sesiynau rheolaidd hyn yn darparu cwmni yn ogystal â chymorth ymarferol.
Mae Grŵp Cymunedol Ebwy Fach wedi gweld mynychwyr yn gwneud ffrindiau newydd ac yn cefnogi ei gilydd, tra bod cyfranogwyr Maitri House yn disgrifio’r prosiect fel un sy’n rhoi trefn arferol, cwmni, a rhywbeth cadarnhaol iddynt edrych ymlaen ato bob wythnos.

Helpodd Canolfan Treftadaeth Cymorth Meddygol Gweithwyr Tredegar i fynd i'r afael ag unigrwydd drwy roi lle croesawgar i bobl lle gallent gwrdd, sgwrsio ac ymuno â gweithgareddau a rennir. Drwy ddod â thrigolion hŷn, teuluoedd a phobl agored i niwed ynghyd, helpodd y prosiect i leihau unigrwydd cymdeithasol, meithrin cysylltiadau newydd a gwneud i ymwelwyr deimlo'n fwy cefnogol, wedi'u cynnwys a hyderus yn eu cymuned.
Mae'r Cyngor yn cefnogi Canolfannau Clyd ÍæÅ¼½ã½ã Gwent drwy weinyddu cyllid mannau cynnes Llywodraeth Cymru. Mae hon yn gronfa flynyddol sy'n ymroddedig i ddarparu cefnogaeth ariannol i brosiectau fel y rhain yn ein hardal. Dyfarnwyd cyfanswm o £60,940 yn rownd grantiau 2025/2026.
Dywedodd y Cynghorydd Jules Gardner, Aelod Cabinet Oedolion a Chymunedau:
“Gyda’i gilydd, mae’r prosiectau hyn yn dangos nad yw mynd i’r afael ag unigrwydd yn ymwneud ag un ymyrraeth sengl. Mae’n ymwneud â chreu mannau cymunedol dibynadwy lle gall pobl fwyta gyda’i gilydd, ymuno, teimlo’n ddiogel, a bod yn rhan o rywbeth mwy na nhw eu hunain.
“Mae’r prosiectau hyn yn dangos ÍæÅ¼½ã½ã Gwent ar ei orau. Maent nid yn unig yn darparu cefnogaeth ymarferol, ond hefyd yn helpu pobl i feithrin cyfeillgarwch, adennill hyder a theimlo’n rhan o’u cymuned eto. Ar adeg pan fo gormod o bobl yn profi unigrwydd ac arwahanrwydd, mae’r gwaith hwn yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau pobl.â€